I.Đặt vấn đề.
Căn cứ vào mục tiêu cấp học: THCS giúp học sinh có trình độ học vấn PTCS và những hiểu biết bước đầu về môn địa lí để tiếp tục học PTTH, Trung học chuyên nghiêp, học nghề và đi sâu vào cuộc sống lao động.
Thực hiện mục tiêu trên việc giảng dạy học tập bộ môn địa lí cũng góp phần quan trọng cần phải đổi mới theo hướng học tập tích cực của học sinh trong bộ môn địa lí. Tuy nhiên phương pháp phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong môn địa lí không phải là vấn đề mới, nhưng sự chuyển biến còn chậm chưa được là bao. Biểu hiện trong học tập của học sinh: đại bộ phận học sinh có tư tưởng ỷ lại, chưa có động cơ phấn đấu rõ ràng, kỹ năng vận dụng trong đời sống thực tiễn còn hạn chế, kết quả học tập còn thụ động.
Từ mục tiêu cấp học và thực trạng trên, để đáp ứng với thời kỳ đổi mới của đất nước, thích ứng với cơ chế thị trường và tiếp cận nền kinh tế trei thức, đòi hỏi học sinh phải chuyển biến về mục đích động, cvó thái độ học tập đúng đắn thay cho tư tưởng ỷ lại, đó là sự tháo vát, biếy tự ý thức được học tập tốt, thành đạt trong nhà trường cơ sở và trong tương lai. Từ đó các em phấn đấu tích cực với thực lực của mình. Vì vậy, các môn học nói chung và địa lí nói riêng phải thay đổi nội dung phương pháp giảng dạy theo hướng học tập tích cực của học sinh. Để phát triển phương pháp học tập tích cực, tôi đã đầu tư thời gian, tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, học hỏi đồng nghiệp vận dụng vào thực tế giảng dạy, đã thay đổi được quan niệm đổi mới trong khâu soạn bài theo hướng tích cực của học sinh.
II.Biện pháp thực hiện.
Để thiết kế một bài soạn theo hướng tích cực học tập của học sinh trong bộ môn địa lí đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian. Bài soạn phải thể hiện mục tiêu, nội dung, phương pháp và phương tiện dạy học. Trong giáo án trước đây, chủ yếu thiết kế tập trung vào hoạt động của giáo viên, giao tiếp chủ yếu là giữa thầy và trò, không huy động được tính tích cực của mọi đối tượng học sinh. Đa số học sinh trông chờ vào kiến thức của thầy, lười suy nghĩ và nghiên cứu, kể cả nghiên cứu sách giáo khoa. Nay trong giáo án của giáo viên phải thể hiện được khối lượng kiến thức, nhất là kiến thức trọng tâm. Từ thiết kế các hoạt động của thầy sang thiết kế các hoạt động của trò. Tăng cường công tác tổ chức học tập dưới hình thức thảo luận theo nhóm bằng các phiếu hoạt động học tập. Tăng cường giao tiếp giữa thầy và trò, và giữa trò với trò, nhằm huy động vốn hiểu biết của từng học sinh và của cả lớp, giúp các em được làm việc nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn để xây dựng bài học, nắm chắc, nắm sâu từng khối lượng kiến thức của bài học. Qua thực tế giảng dạy, cùng với sự học tập nghiên cứu tôi đã vận dụng vào thực tế soạn bài: “Thiết kế theo hướng tích cực học tập của học sinh” như sau:
Tiết 16: Bài 14.
Địa hình bề mặt trái đất (Tiếp theo